“Όποιος παρατηρεί τον εαυτό του, σταματά να εξελίσσεται. Η κάμπια που ήθελε να μάθει καλά τον εαυτό της, δεν έγινε ποτέ πεταλούδα.” – André Gide
Το ρητό αυτό του André Gide θίγει μια λεπτή αλλά κρίσιμη διάκριση ανάμεσα στην αυτογνωσία και την αυτοπαρατήρηση που οδηγεί σε ακινησία. Ο Gide δεν απορρίπτει τη γνώση του εαυτού, αλλά προειδοποιεί για τον κίνδυνο της υπερβολικής ενασχόλησης με αυτήν. Όταν η παρατήρηση γίνεται εμμονή, η ζωή παύει να κινείται.
Η εικόνα της κάμπιας είναι χαρακτηριστική. Η κάμπια δεν γίνεται πεταλούδα επειδή «κατάλαβε» τον εαυτό της, αλλά επειδή τόλμησε να αλλάξει μορφή. Η εξέλιξη δεν είναι αποτέλεσμα ανάλυσης, αλλά μετάβασης.
Εσύ προτιμάς να παρατηρείς τον εαυτό σου μέχρι να νιώσεις ασφαλής ή να ρισκάρεις τη μεταμόρφωση χωρίς να ξέρεις ακριβώς ποιος θα γίνεις;
