Χτίζεις στην άμμο και χτίζοντας και ξαναχτίζοντας κάνεις την άμμο πέτρα – Jorge Luis Borges

Υπάρχουν περίοδοι στη ζωή που νιώθουμε πως ό,τι χτίζουμε δεν μπορεί να στεριώσει. Προσπαθούμε, αποτυγχάνουμε, αρχίζουμε ξανά και βλέπουμε αυτό που δημιουργήσαμε με τόσο κόπο να γκρεμίζεται σαν να ήταν εξαρχής καταδικασμένο. Και τότε είναι εύκολο να πιστέψουμε πως όλη αυτή η προσπάθεια πήγε χαμένη. Η εικόνα όμως που χρησιμοποιεί ο Jorge Luis Borges ανατρέπει ακριβώς αυτή την αίσθηση: μπορεί να χτίζεις πάνω στην άμμο, όμως κάθε φορά που επιστρέφεις και ξαναχτίζεις, κάτι αλλάζει. Όχι μόνο σε αυτό που προσπαθείς να δημιουργήσεις, αλλά κυρίως σε εσένα. Μαθαίνεις πού έκανες λάθος, αντέχεις λίγο περισσότερο, γνωρίζεις καλύτερα τα όριά σου και αποκτάς δεξιότητες που δεν είχες όταν ξεκίνησες. Η αποτυχία που επαναλαμβάνεται δεν είναι απαραίτητα ένας κύκλος που σε κρατά στο ίδιο σημείο· μπορεί να είναι η διαδικασία μέσα από την οποία το ασταθές έδαφος αρχίζει σιγά σιγά να γίνεται θεμέλιο.

Ίσως γι’ αυτό η φράση δεν λέει απλώς «προσπάθησε ξανά», αλλά μιλά για το χτίσιμο και το ξαναχτίσιμο. Για εκείνη την επίμονη επιστροφή σε κάτι που έχει σημασία για εμάς, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι αυτή τη φορά θα τα καταφέρουμε. Η πέτρα δεν υπήρχε στην αρχή· δημιουργήθηκε μέσα από την επιμονή. Έτσι συμβαίνει πολλές φορές και με τον άνθρωπο. Η δύναμη που κάποτε πιστεύει ότι του λείπει γεννιέται ακριβώς μέσα από τις φορές που αναγκάζεται να σηκώσει από την αρχή όσα γκρεμίστηκαν. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να επιμένουμε τυφλά σε κάθε χαμένη υπόθεση, αλλά ότι δεν πρέπει να θεωρούμε χαμένο κάθε κόπο που δεν έφερε αμέσως αποτέλεσμα. Γιατί κάποιες φορές νομίζουμε ότι προσπαθούμε να χτίσουμε κάτι πάνω στην πέτρα, ενώ στην πραγματικότητα, μέσα από την προσπάθεια, χτίζουμε πρώτα την ίδια την πέτρα.