“Μην καταδέχεσαι να ρωτάς: «Θα νικήσουμε; Θα νικηθούμε;» Πολέμα!” – Νίκος Καζαντζάκης
Με αυτή τη φράση, ο Νίκος Καζαντζάκης αποτυπώνει μια θεμελιώδη ιδέα της προσωπικής του φιλοσοφίας: η αξία δεν βρίσκεται στο αποτέλεσμα, αλλά στην ίδια την πράξη. Δεν έχει σημασία αν θα νικήσεις. Σημασία έχει να σταθείς, να πράξεις, να παλέψεις με όλο σου το είναι.
Σε μια κοινωνία όπου η επιτυχία μετριέται με αριθμούς, νίκες και ήττες, ο Καζαντζάκης μάς καλεί να ξεφύγουμε από αυτή τη λογική και μας προτρέπει να ζήσουμε με αξιοπρέπεια. Η πράξη γίνεται σκοπός από μόνη της. Πολεμάς όχι για να νικήσεις, αλλά επειδή δεν αντέχεις να μη δρας.
Η «Ασκητική» και η κραυγή του ελεύθερου ανθρώπου
Η φράση αυτή περιλαμβάνεται στο έργο «Ασκητική». Δεν πρόκειται για μυθιστόρημα, αλλά για ένα φιλοσοφικό μανιφέστο, γεμάτο ένταση και υπαρξιακή αγωνία. Ο συγγραφέας διατυπώνει την προσωπική του ηθική: την πίστη στην ελευθερία, την άρνηση της μοιρολατρίας και την αδιάκοπη πάλη ενάντια στο χάος.
Σε κάθε σελίδα της Ασκητικής, αναδύεται η μορφή του ανθρώπου που δημιουργεί νόημα μέσα στο χάος, όχι επειδή γνωρίζει την έκβαση, αλλά επειδή αρνείται να παραδοθεί. Εκεί εντάσσεται και το απόφθεγμα ως ένα… κάλεσμα αφύπνισης. Δεν πρόκειται για ρομαντική φράση, αλλά για φλόγα. Για προτροπή να πολεμήσεις μέσα σου και γύρω σου, γιατί αυτό δίνει ουσία στην ύπαρξή σου.
Από το στοχασμό στη δράση: Εμείς σήμερα
Σε έναν κόσμο γεμάτο φόβο για το αύριο, η φράση του Καζαντζάκη μοιάζει πιο επίκαιρη από ποτέ. Πόσες φορές διστάζουμε να πάρουμε αποφάσεις, να ξεκινήσουμε κάτι, να υψώσουμε τη φωνή μας, επειδή σκεφτόμαστε αν «αξίζει τον κόπο»;
Ο Καζαντζάκης μάς δείχνει τον άλλο δρόμο: να δρούμε, να δημιουργούμε, να αντιστεκόμαστε, χωρίς να συνδέουμε την αξία της πράξης με το αποτέλεσμά της. Αυτό δεν σημαίνει ότι αγνοούμε την πραγματικότητα, αλλά ότι δεν παραδινόμαστε στον φόβο της αποτυχίας…
Κάνε κλικ εδώ για να δεις περισσότερα αποφθέγματα του Νίκου Καζαντζάκη.
