Γιατί να λέμε βίαια τα νερά ενός ποταμού και όχι τις όχθες που τα περιορίζουν; – Bertolt Brecht

Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ ήταν Γερμανός θεατρικός συγγραφέας και ποιητής, γνωστός και ως ο “πατέρας του επικού θεάτρου”. Τα έργα του χαρακτηρίζει η κριτική στις κοινωνικές ανισότητες, την οποία πολύ εύστοχα αναδεικνύει και μέσω του αποφθέγματος: “Γιατί να λέμε βίαια τα νερά ενός ποταμού και όχι τις όχθες που τα περιορίζουν;”.

Ο συμβολισμός του ποταμιού

Τα νερά ενός ποταμιού μπορεί να συμβολίζουν πολλά και διαφορετικά πράγματα. Ενδεικτικά, αναφέρω τη ζωτική ενέργεια που κινείται ακατάπαυστα, την ταχεία μεταμόρφωση και τις προκλήσεις που αυτή συνεπάγεται αλλά και ασυγκράτητα συναισθήματα, όπως η οργή, η χαρά, ή η αγάπη, που ρέουν χωρίς να μπορούν να περιοριστούν.

Οι όχθες και ο συμβολισμός τους

Οι όχθες του ποταμού, από την άλλη πλευρά, συγκρατούν και περιορίζουν τη ροή του. Ασκούν ελεγκτική επιρροή στο ποτάμι περιορίζοντας την κίνησή του. Παρά τον έλεγχο αυτό όμως, δεν χαρακτηρίζονται ως «βίαιες».

Αντίληψη της βίας

Υπάρχει μια έμμεση κριτική του τρόπου με τον οποίο ορίζεται και γίνεται αντιληπτή η βία. Το απόσπασμα υποδηλώνει ότι δεν αναγνωρίζονται όλες οι μορφές ελέγχου ή εξουσίας ως βίαιες, παρόλο που μπορεί να είναι εξίσου καταπιεστικές ή επιδραστικές. Προκαλεί τον αναγνώστη να επανεξετάσει τη συμβατική κατανόηση της βίας, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις ενεργητικές όσο και τις παθητικές μορφές επιρροής και ελέγχου.

Στην ουσία, το απόφθεγμα αυτό ενθαρρύνει έναν βαθύτερο προβληματισμό σχετικά με τη φύση της εξουσίας και του ελέγχου, θέτοντας το ερώτημα γιατί μόνο ορισμένες ενέργειες θεωρούνται βίαιες, ενώ άλλες, συχνά εξίσου δυναμικές, δεν θεωρούνται.

Για περισσότερα αποφθέγματα του Μπέρτολτ Μπρέχτ, κάνε κλικ εδώ.