Στις χαραυγές ξεχνιέμαι – Ανάλυση στίχων

Η αλήθεια είναι πως χθες παρακολουθούσα την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων στο Παρίσι και το μόνο που στριφογύριζε στο μυαλό μου ήταν το τραγούδι “Στις Χαραυγές ξεχνιέμαι” (στίχοι και μουσική φυσικά ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου). Γιατί; Προφανώς, έβλεπα κάτι το οποίο ήταν τελείως υποκριτικό και αισθανόμουν ότι δεν έχω κάποιο κοινό με όλους αυτούς που το δημιούργησαν. Και πως θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά όταν για παράδειγμα οι διοργανωτές μιλούν για σεβασμό προς όλους αλλά δεν μπόρεσαν να σεβαστούν τον Μυστικό Δείπνο. Θα περίμενα από όλους αυτούς τους τόσο καλούς ανθρώπους να μπορούν να σεβαστούν μία θρησκεία ακόμα και αν δεν πιστεύουν σε αυτή.

Παρακάτω λοιπόν, θα γράψω για το νόημα των στίχων. Είναι προσωπική ανάγκη, ακόμα και κανείς να μην το διαβάσει ποτέ, δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία…

Mάσκα δεν έχω να γυρνώ
Στο καρναβάλι ετούτο
Μόνο μια απόχη να τρυγώ
Της θάλασσας την πονηριά
Και της σιωπής τον πλούτο

Ο αφηγητής δηλώνει την άρνησή του να φορέσει μία μάσκα σε ένα καρναβάλι. Εκεί δηλαδή που όλοι υποκρίνονται έναν ρόλο. Επιλέγει να είναι αληθινός την ώρα που οι υπόλοιποι φοράνε τα ψεύτικα χαμόγελά τους και συμμετέχουν σε υποκριτικά πανηγύρια.

Τι κάνει αντ’ αυτού όμως; Χρησιμοποιεί μία απόχη για να συλλέγει αυτά που πραγματικά μετράνε για εκείνον. Αυτά είναι η πονηριά της θάλασσας και ο πλούτος της σιωπής. Η πονηριά της θάλασσας μπορεί να συμβολίζει κάτι δύσκολο να κατανοηθεί. Σε έναν κόσμο που φαίνεται να εκτιμά τις επιφανειακές προσεγγίσεις, εκείνος αναζητά την κρυμμένη σοφία της θάλασσας. Από την άλλη, η σιωπή έρχεται σε αντίθεση με τον “θόρυβο” που προκαλεί το καρναβάλι. Η σιωπή έχει τεράστια αξία για εκείνον γιατί σε αυτές τις στιγμές περισυλλογής έρχεται κοντά στον πραγματικό του εαυτό.

Bάρα καλή, βάρα γερή
Μια ντουφεκιά ζαχαρωτή
Κι άσε να νιώσει η γαλαρία
Του χαρτοπόλεμου τη βία

Η χρήση της φράσης “βάρα μία ντουφεκιά” προτρέπει σε δράση και φαινομενικά έρχεται σε αντίθεση με την λέξη ζαχαρωτή. Στην πραγματικότητα όμως, ο αφηγητής μιλάει για τις δράσεις που μπορεί να κάνει εκείνος. Μπορεί να χρησιμοποιήσει τα γραπτά του, την μουσική του ή οποιαδήποτε μορφή τέχνης για να επηρεάσει όσο μπορεί αυτή την υποκριτική κατάσταση που τον ενοχλεί.

Στη γαλαρία οι θέσεις είναι πιο φτηνές αλλά οι άνθρωποι εκεί μπορεί να καταλάβουν καλύτερα καμιά φορά. Προσπαθεί να απευθυνθεί σε αυτούς τους ανθρώπους μέσω της τέχνης του και θέλει να τους αφυπνίσει. Ο χαρτοπόλεμος και η βία πάλι είναι αντίθετες έννοιες. Θέλει να πει όμως ότι με τις ενέργειές του, μπορεί να πυροδοτήσει την αλλαγή που έχει ανάγκη αυτός ο κόσμος.

Σκουπίδι η σκέψη, την πετώ
Τη λογική απαρνιέμαι
Μ’ ένα σαράκι αρμένικο
Για δρόμους που δε θέλησα
Στις χαραυγές ξεχνιέμαι

Εδώ, ο αφηγητής έχει μία τάση να λειτουργήσει έξω από τα πλαίσια της σκέψης και του ορθολογισμού. Θέλει να λειτουργεί περισσότερο ενστικτωδώς και με το συναίσθημα. Το σαράκι είναι κάτι που τον κατατρώει γιατί καταλαβαίνει ότι πολλές φορές ακολούθησε δρόμους που δεν ήθελε. Στις χαραυγές όμως, ξεχνιέται. Η χαραυγή είναι η στιγμή της ημέρας που ξεκινά η ανατολή του ήλιου και μπορεί να συμβολίζει μια νέα αρχή.

Bάστα το νου, βάστα το νου
Να μην γκρινιάξει του καιρού
Που ‘φτιαξε με τον πόνο κλίκα
Και τσιγκουνεύεται στη γλύκα

Σε αυτό τον υποκριτικό κόσμο, η κατάσταση είναι δύσκολη και ο νους μπορεί να ξεφύγει. Στους τελευταίους στίχους, ο αφηγητής καταλαβαίνει πως πρέπει να κρατήσει το νου του και να μην τα βάζει με τον καιρό και τον πόνο που έχουν συμμαχήσει και δεν του προσφέρουν τις χαρές που θα ήθελε. Εκείνος θα συνεχίσει την πορεία του σε αυτό τον κόσμο. Όσοι θέλουν να είναι μαζί του, θα είναι…