Το να αφήνεις το παιδί να κάνει ό,τι θέλει όταν ακόμα δεν έχει αναπτύξει δυνάμεις ελέγχου είναι σαν να προδίδεις την ιδέα της ελευθερίας – Maria Montessori
Η Maria Montessori κάνει εδώ μια πολύ σημαντική διάκριση: άλλο ελευθερία και άλλο ασυδοσία. Το να σεβόμαστε ένα παιδί δεν σημαίνει να του επιτρέπουμε να κάνει ό,τι θέλει, οποιαδήποτε στιγμή, χωρίς όρια και χωρίς καθοδήγηση. Ένα μικρό παιδί δεν έχει ακόμη αναπτύξει πλήρως την ικανότητα να ελέγχει κάθε παρόρμησή του, να προβλέπει τις συνέπειες μιας πράξης ή να κατανοεί πάντοτε πού τελειώνει η δική του ελευθερία και πού αρχίζει η ελευθερία του άλλου. Αν λοιπόν ο ενήλικας αποσύρει κάθε όριο στο όνομα μιας δήθεν ελευθερίας, δεν βοηθά το παιδί να γίνει ελεύθερο.
Το βαθύτερο νόημα της φράσης βρίσκεται στο ότι η πραγματική ελευθερία χρειάζεται αυτοέλεγχο. Ελεύθερος δεν είναι απλώς εκείνος που μπορεί να κάνει ό,τι του περνά από το μυαλό, αλλά εκείνος που σταδιακά μαθαίνει να επιλέγει, να περιμένει, να σέβεται, να αναγνωρίζει τα όρια και να αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του. Και αυτό δεν κατακτάται μέσα από αυστηρό έλεγχο και συνεχείς απαγορεύσεις, αλλά ούτε και μέσα από την παντελή απουσία ορίων. Το παιδί χρειάζεται έναν ενήλικα που θα του προσφέρει χώρο να δοκιμάσει και να αποφασίσει, αλλά ταυτόχρονα θα παραμένει εκεί για να βάζει τα όρια που εκείνο δεν είναι ακόμη έτοιμο να βάλει μόνο του. Γιατί ο σκοπός δεν είναι να μεγαλώσουμε ένα παιδί που κάνει ό,τι θέλει, αλλά έναν άνθρωπο που κάποτε θα μπορεί να είναι ελεύθερος επειδή έχει μάθει να κυβερνά τον εαυτό του.
