Μια από τις χειρότερες αιτίες εχθρότητας είναι η λύσσα και η ποταπή επιθυμία να δεις να υποκύπτει αυτός που τολμάει να αντιστέκεται σ’ αυτό που σε συνθλίβει. – Albert Camus
Ο Albert Camus, με τη χαρακτηριστική του διορατικότητα, αναδεικνύει μια από τις πιο σκληρές και άβολες αλήθειες της ανθρώπινης φύσης: «Μια από τις χειρότερες αιτίες εχθρότητας είναι η λύσσα και η ποταπή επιθυμία να δεις να υποκύπτει αυτός που τολμάει να αντιστέκεται σ’ αυτό που σε συνθλίβει.»
Η ρίζα αυτού του φαινομένου δεν εντοπίζεται απλώς στον φθόνο, αλλά σε ένα βαθύτερο, σχεδόν βίαιο συναίσθημα: το μίσος απέναντι σε εκείνον που αντέχει εκεί όπου άλλοι λύγισαν. Πρόκειται για μια εσωτερική τοξικότητα που μετατρέπεται σε επιθετικότητα όχι επειδή η αντίσταση του άλλου συνιστά απειλή, αλλά επειδή λειτουργεί ως ανελέητη έκθεση της αδυναμίας.
Ο ενοχλητικός καθρέφτης
Όταν κάποιος κατορθώνει να παραμένει όρθιος εκεί όπου άλλοι έχουν υποχωρήσει, η ύπαρξή του μετατρέπεται σε καθρέφτη. Έναν καθρέφτη που δεν επιτρέπει δικαιολογίες. Το “κακό” με αυτόν τον καθρέφτη είναι ότι δεν προβάλλει μόνο την ήττα, αλλά υπενθυμίζει ότι υπήρχε και εναλλακτική.
Γιατί είναι «ποταπή» αυτή η επιθυμία
Η λέξη «ποταπή» που χρησιμοποιεί ο Camus δεν είναι τυχαία. Η επιθυμία για την πτώση του άλλου δεν προέρχεται από αίσθημα δικαιοσύνης, αλλά από προσωπική αδυναμία. Δεν είναι ηθική στάση. Είναι λύσσα. Μια αντίδραση που επιδιώκει τη δικαίωση μέσω της αποτυχίας του άλλου, ώστε να διαγραφεί η ντροπή της παραίτησης.
