Ελευθερία δεν είναι η δύναμη να κάνουμε ό,τι μας αρέσει, αλλά το δικαίωμα να κάνουμε αυτό που πρέπει – John Dalberg-Acton
Το ρητό αυτό του λόρδου Άκτον δίνει έναν διαφορετικό ορισμό της ελευθερίας. Συνήθως συνδέουμε την ελευθερία με την απουσία περιορισμών ή με τη δυνατότητα να κάνουμε ό,τι επιθυμούμε. Ο Acton, όμως, ξεχωρίζει την ελευθερία από την αυθαιρεσία. Για εκείνον, η πραγματική ελευθερία δεν είναι να ακολουθεί κανείς κάθε επιθυμία του, αλλά να έχει τη δυνατότητα να πράττει αυτό που θεωρεί σωστό και ηθικό.
Η διαφορά ανάμεσα στην επιθυμία και στο καθήκον
Οι επιθυμίες αλλάζουν συνεχώς. Συχνά είναι παρορμητικές και προσωπικές. Αν η ελευθερία βασιζόταν μόνο σε αυτές, τότε θα μπορούσε εύκολα να οδηγήσει σε χάος ή σε αδιαφορία για τους άλλους.
Ο Acton υπενθυμίζει ότι η ελευθερία αποκτά πραγματική αξία όταν συνοδεύεται από ευθύνη. Το «να κάνουμε αυτό που πρέπει» σημαίνει να λειτουργούμε με συνείδηση, αρχές και σεβασμό.
Η ευθύνη πίσω από την ελευθερία
Το ρητό μάς καλεί να δούμε την ελευθερία όχι σαν απόδραση από κάθε όριο, αλλά σαν συνειδητή χρήση της επιλογής μας. Χωρίς ευθύνη, η ελευθερία μπορεί να χάσει το νόημά της και ίσως τελικά η πιο δύσκολη μορφή ελευθερίας να είναι αυτή που απαιτεί αυτοέλεγχο και ηθική συνέπεια.
Άραγε, εσύ βλέπεις την ελευθερία σαν δυνατότητα να κάνεις ό,τι θέλεις ή σαν ευθύνη να επιλέγεις αυτό που θεωρείς σωστό;
