Οι αιτίες για τις δυσκολίες μου υπήρξαν πάντα οι ίδιες: η ανικανότητα να δεχτώ αυτό που οι άλλοι θεωρούσαν φυσικό και μια ακατανίκητη τάση να εκφέρω γνώμες που κανένας δεν είχε διάθεση να ακούσει. – Isabel Allende
Το ρητό της Isabel Allende αποτυπώνει με ειλικρίνεια το τίμημα της διαφορετικότητας και της εσωτερικής ακεραιότητας. Η Allende δεν παρουσιάζει τις δυσκολίες της ως ατυχία, αλλά ως φυσικό αποτέλεσμα μιας στάσης ζωής που αρνείται να προσαρμοστεί άκριτα. Η αδυναμία να δεχτεί όσα οι άλλοι θεωρούν «φυσικά» δεν είναι έλλειμμα, αλλά ένδειξη κριτικής σκέψης και προσωπικής συνείδησης.
Η μη αποδοχή του «φυσικού» ως πράξη αντίστασης
Αυτό που οι πολλοί θεωρούν φυσικό είναι συχνά αποτέλεσμα συνήθειας ή φόβου. Η Allende υπονοεί ότι η αποδοχή του «έτσι είναι τα πράγματα» μπορεί να λειτουργήσει ως μορφή παραίτησης. Η ανικανότητα να δεχτεί αυτό το δεδομένο δεν είναι αδυναμία προσαρμογής, αλλά άρνηση να απαρνηθεί την εσωτερική της πυξίδα.
Όσοι δεν χωρούν εύκολα στο «φυσικό» συχνά πληρώνουν το τίμημα της απομόνωσης ή της παρεξήγησης. Όμως αυτή η απόσταση είναι και ο χώρος όπου γεννιούνται η δημιουργία, η αλλαγή και η πρόοδος. Η Allende αναγνωρίζει ότι οι δυσκολίες της ήταν το αναπόφευκτο κόστος της ελευθερίας της σκέψης.
Η ανάγκη να μιλάς, ακόμη κι όταν κανείς δεν ακούει
Η δεύτερη αιτία που αναφέρει η Allende είναι η ακατανίκητη τάση να εκφράζει γνώμες που κανείς δεν έχει διάθεση να ακούσει. Εδώ δεν υπάρχει αφέλεια· υπάρχει επίγνωση. Το να μιλάς γνωρίζοντας ότι δεν θα ακουστείς είναι πράξη ευθύνης, όχι ματαιοδοξίας. Είναι η επιλογή να μη σιωπήσεις απλώς για να είσαι αρεστός.
Η κοινωνία συχνά ανταμείβει τη σιωπή και τιμωρεί τη διαφορετική φωνή. Όμως χωρίς αυτές τις «ενοχλητικές» φωνές, τίποτα δεν μετακινείται. Η Allende μας υπενθυμίζει ότι η αλήθεια δεν γίνεται πάντα αποδεκτή, αλλά αυτό δεν μειώνει την αξία της. Αντίθετα, την καθιστά αναγκαία.
Εσύ προτιμάς να σωπαίνεις για να μη συγκρουστείς ή να μιλάς γνωρίζοντας ότι ίσως δεν σε ακούσουν;
