28η Οκτωβρίου 1940. Μια ημέρα που ένας μικρός λαός ύψωσε το ανάστημά του απέναντι σε έναν πολύ ισχυρότερο εχθρό και απέδειξε πως υπάρχουν πράγματα πολυτιμότερα ακόμη κι από την ίδια τη ζωή.
Ας σκεφτούμε για μια στιγμή εκείνους τους ανθρώπους. Νέα παιδιά, πολλά μόλις είκοσι χρονών, που άφησαν πίσω τους γονείς, γυναίκες, παιδιά, αγαπημένους. Που ανέβηκαν στα παγωμένα βουνά της Πίνδου, μέσα στο χιόνι, στην πείνα και στις κακουχίες, γνωρίζοντας πως ίσως δεν θα επέστρεφαν ποτέ. Κι όμως, προχώρησαν. Όχι επειδή δεν φοβήθηκαν, αλλά επειδή υπήρχε κάτι που αγαπούσαν περισσότερο από τον φόβο τους: η ελευθερία.
Ας θυμηθούμε και τις γυναίκες της Πίνδου. Εκείνες που κουβάλησαν πολεμοφόδια και τρόφιμα στις πλάτες τους, που περπάτησαν σε δύσβατα μονοπάτια, που στάθηκαν δίπλα στους στρατιώτες με ένα πείσμα και μια γενναιότητα που δεν χωρούν σε καμία σχολική γιορτή. Γυναίκες απλές, καθημερινές, που έγιναν ηρωίδες χωρίς ποτέ να ζητήσουν να τις αποκαλέσει κανείς έτσι.
Και κάτι ακόμη που δεν πρέπει να ξεχνάμε: αυτοί οι άνθρωποι δεν έζησαν στην αρχαιότητα. Ήταν οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας. Άνθρωποι που κάθισαν στα ίδια οικογενειακά τραπέζια με εμάς ή με τους γονείς μας. Που κράτησαν στην αγκαλιά τους τα παιδιά και τα εγγόνια τους. Που γύρισαν από τον πόλεμο με πληγές, αναμνήσεις και ιστορίες που πολλές φορές δεν άντεχαν ούτε να διηγηθούν.
Δεν μιλάμε για κάποιον μακρινό θρύλο. Μιλάμε για το αίμα μας. Για ανθρώπους που έζησαν πριν από λίγες μόλις γενιές και μας παρέδωσαν μια πατρίδα ελεύθερη, πληρώνοντας γι’ αυτήν ένα τίμημα που εμείς δύσκολα μπορούμε να φανταστούμε.
Σήμερα, σε μια εποχή όπου συχνά ακούμε πως είμαστε ένας λαός ανίκανος να καταφέρει οτιδήποτε, πως τίποτα δεν αλλάζει και πως δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε στις δυνάμεις μας, αξίζει να θυμόμαστε την ιστορία μας. Όχι για να θεωρούμε τον εαυτό μας ανώτερο από κανέναν, αλλά για να μη δεχτούμε ποτέ ότι είμαστε κατώτεροι από όσα μπορούμε να γίνουμε.
Γιατί εκείνο το έπος δεν το έγραψαν υπεράνθρωποι. Το έγραψαν άνθρωποι σαν κι εμάς. Με αδυναμίες, φόβους και αγωνίες. Άνθρωποι που μπορεί να διαφωνούσαν μεταξύ τους για χίλια πράγματα, αλλά όταν ήρθε η κρίσιμη στιγμή κατάλαβαν πως όσα τους ένωναν ήταν πολύ σημαντικότερα από όσα τους χώριζαν.
Κι αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο δίδαγμα της 28ης Οκτωβρίου.
Όταν είμαστε ενωμένοι, μπορούμε να ξεπεράσουμε ακόμη και τις δυσκολίες που μοιάζουν ανυπέρβλητες. Μπορούμε να σταθούμε όρθιοι, να αγωνιστούμε, να δημιουργήσουμε, να υπερασπιστούμε όσα αγαπάμε. Αρκεί να πιστέψουμε ξανά ο ένας στον άλλον.
Κι αν ποτέ χρειαστεί ξανά να υπερασπιστούμε την πατρίδα και την ελευθερία μας, θα σταθούμε όρθιοι. Θα το ξανακάνουμε. Όχι γιατί αγαπάμε τον πόλεμο, αλλά γιατί γνωρίζουμε την αξία της ειρήνης. Όχι γιατί δεν φοβόμαστε, αλλά γιατί ξέρουμε τι σημαίνει να μην υποκύπτεις στον φόβο.
Γιατί εκείνοι που είπαν το μεγάλο «ΟΧΙ» δεν μας άφησαν μόνο μια ιστορία για να θυμόμαστε. Μας άφησαν ένα παράδειγμα για να σταθούμε αντάξιοί του.
Χρόνια πολλά, Ελλάδα.
Αιωνία η μνήμη όσων αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για την ελευθερία μας.
